فروردین ۲۷, ۱۳۹۷
نشانههای مکانیسم دفاعی انکار
مکانیسم دفاعی عبارت است از واکنش ناخودآگاه خود (من) به عنوان قسمتی از شخصیت به منظور کاهش اضطراب از طریق تغییر در ادراک واقعیت. مکانیسمهای دفاعی شیوههایی هستند که افراد به طور ناخودآگاه در برابر رخدادهای اضطرابآور به کار میبرند، تا از خود در برابر آسیبهای روانی محافظت کنند. اندیشه به کار گرفتن این اعمال دفاعی در سال ۱۸۹۴ توسط زیگموند فروید مطرح شد. به نظر او، سازوکارهای دفاعی موجب کنار زدن افکار متعارض یا ناخوشایند از حیطه هوشیاری شده و به این ترتیب اضطراب را در فرد کاهش میدهند.
نشانههای مکانیسم دفاعی انکار
افرادی که از مکانیسم دفاعی انکار استفاده میکنند، معمولاً واقعیتهای ناخوشایند یا اضطرابآور را نمیپذیرند و به گونهای رفتار میکنند که گویی آن اتفاق هرگز رخ نداده است. این افراد ممکن است علائم بیماری، اعتیاد، شکست، مرگ عزیزان یا مشکلات خانوادگی را انکار کنند و از صحبت کردن درباره آنها اجتناب نمایند.
نشانههای رایج انکار عبارتاند از:
- نپذیرفتن واقعیتهای آشکار
- توجیه یا کوچک شمردن مشکلات
- اجتناب از صحبت درباره موضوعات ناراحتکننده
- نادیده گرفتن علائم بیماری یا مشکلات روانی
- سرزنش دیگران به جای پذیرش واقعیت
- ادامه رفتارهای آسیبزا با وجود پیامدهای منفی
آیا انکار واقعیت یک اختلال روانی است؟
خیر. انکار (Denial) به خودی خود یک اختلال روانی نیست، بلکه یکی از مکانیسمهای دفاعی طبیعی انسان است که به صورت ناخودآگاه برای کاهش اضطراب به کار میرود. با این حال، اگر این مکانیسم برای مدت طولانی ادامه پیدا کند یا مانع درمان، حل مشکلات یا تصمیمگیری صحیح شود، میتواند به روابط، سلامت جسمی و سلامت روان فرد آسیب برساند. در چنین شرایطی مراجعه به روانشناس میتواند مفید باشد.
برای فهم دقیق جایگاه مکانیسمهای دفاعی، که گاهی از آنها به عنوان مانورهای روانشناختی یاد میشود توجه به نکات زیر ضروری است:
۱- کاربرد مکانیسمهای دفاعی به خودی خود نشانه بیماری نیست، زیرا در بسیاری از مواقع مکانیسمهای دفاعی نقشی حیاتی در رفاه روانی انسانها ایفا میکنند. در واقع مکانیسمهای دفاعی شکلی از رفتار بهنجار تلّقی میشوند، مشروط به اینکه در کاربرد آنها زیاده روی نشود.
2- مکانیسمهای روانی اموری اکتسابی به شمار میآیند که برای جلوگیری از تخریب و بیارزش شدن «من» به کار میروند. تکرار مداوم آنها موجب تبدیل آنها به عادت میشود.
۳- مهمترین ویژگی این مکانیسمها کاربرد ناخودآگاهانه آنها از سوی انسانهاست، که به منظور حفظ تعادل روانی صورت میگیرد.
۴- افراد با به کار بردن مکانیسمهای دفاعی، مسائل و مشکلات خود را حل نمیکنند، بلکه صرفا به تحریف آنها، و در واقع تحریف واقعیت میپردازند.
۵- هر چند مکانیسمهای دفاعی را می توان به تنهایی نیز به کار برد ولی اغلب، افراد ترکیبی از آنها را به کار می برند.
انکار (DENIAL)
عبارت است از انکار و نفی واقعیت، رفتار، کردار و عامل اضطراب زا. عدم پذیرش واقعیت و رد رویدادها.
مثال: مادری پس از دریافت خبر کشته شدن پسرش در جنگ، مرگ پسرش را انکار کرده و باز بشقاب غذایش را سر میزغذاخوری میآورد و یا لباسهایش را مرتب میکند.
مثال: افراد مسن غالبا پیرشدن خود را انکار کرده و میگویند ما هنوز جوان هستیم.
مثال: معتادان همواره اعتیاد خود را انکار میکنند.
مثال: پسری که دوست دختری ندارد میگوید من به دخترها نیازی ندارم.
مثال: هنگامی که پزشک سرطان را در بیمارش تشخیص میدهد، بیمار آن را نادرست پنداشته و سراغ پزشک دیگری میرود.
وقتی مواجهه با مشکل و واقعیت بیرونی، بیش از حد تلخ و ناخوشایند باشد فرد ممکن است منکر وجود این واقعیات ناخوشایند شود.
چگونه با مکانیسم دفاعی انکار مقابله کنیم؟
انکار در کوتاهمدت میتواند به فرد کمک کند تا شوک ناشی از یک اتفاق ناخوشایند را تحمل کند، اما اگر برای مدت طولانی ادامه یابد، مانع حل مسئله و تصمیمگیری صحیح خواهد شد. برای کاهش استفاده از این مکانیسم دفاعی میتوان از راهکارهای زیر استفاده کرد:
- پذیرش تدریجی واقعیت و پرهیز از فرار از مشکلات
- صحبت کردن درباره احساسات با افراد مورد اعتماد
- نوشتن افکار و احساسات برای افزایش خودآگاهی
- استفاده از تکنیکهای مدیریت استرس و تنظیم هیجان
- مراجعه به روانشناس در صورتی که انکار باعث اختلال در روابط، درمان بیماری یا کیفیت زندگی شده باشد.
سوالات متداول
۱. مکانیسم دفاعی انکار چیست؟
انکار یا Denial مکانیسمی دفاعی است که در آن فرد بهصورت ناخودآگاه واقعیتهای دردناک، اضطرابآور یا تهدیدکننده را نمیپذیرد و وجود آنها را انکار میکند.
۲. تفاوت انکار با دروغ گفتن چیست؟
در انکار، فرد معمولاً بهصورت ناخودآگاه واقعیت را نمیپذیرد، اما در دروغ گفتن، شخص از حقیقت آگاه است و آگاهانه اطلاعات نادرست ارائه میدهد.
۳. آیا انکار همیشه مضر است؟
خیر. انکار در کوتاهمدت میتواند به فرد کمک کند تا با شوک ناشی از یک اتفاق تلخ کنار بیاید، اما ادامه یافتن آن ممکن است مانع پذیرش واقعیت و حل مسئله شود.
۴. چه افرادی بیشتر از مکانیسم دفاعی انکار استفاده میکنند؟
افرادی که با رویدادهای بسیار استرسزا مانند بیماریهای جدی، اعتیاد، مرگ عزیزان، شکستهای عاطفی یا مشکلات خانوادگی روبهرو میشوند، ممکن است بیشتر از این مکانیسم استفاده کنند.
۵. چگونه میتوان مکانیسم دفاعی انکار را کاهش داد؟
افزایش خودآگاهی، پذیرش تدریجی واقعیت، دریافت حمایت از اطرافیان و مراجعه به روانشناس میتواند به کاهش استفاده از این مکانیسم دفاعی کمک کند.
گاهی افراد برای مقابله با رویدادهای آسیبزا علاوه بر انکار، از مکانیسمهای دفاعی دیگری مانند فراموشی تجزیهای نیز استفاده میکنند. پیشنهاد میکنیم مقاله «فراموشی تجزیهای (یاد زدودگی تجزیهای) در روانشناسی» را نیز مطالعه کنید.
اگر احساس میکنید پذیرش برخی واقعیتهای زندگی برای شما دشوار است یا انکار مشکلات باعث شده روابط، سلامت یا کیفیت زندگی شما تحت تأثیر قرار بگیرد، مراجعه به روانشناس میتواند به شناسایی علت این الگوهای دفاعی و یادگیری راهکارهای مؤثر برای مدیریت آنها کمک کند. برای دریافت مشاوره تخصصی میتوانید به صفحه روانشناس رشت مراجعه کرده و از طریق تعیین وقت مشاوره نوبت خود را رزرو نمایید.
سلام
من هم دچار اختلال انکار هستم
دوتا از برادرم فوت کردن ولی هرگز باور نکردم که فوت کردن می دونم که واقعا مردن ولی باور نمیکنم الان که هفت سال گذشته چون نیومدن سر بزنن باورم داره میشه انگار فوت شدن همین کرونا که اومده می دونم واقعیت داره ولی باورش ندارم
و چون باورش نداشتم اصلا خودم رو قرنطینه نکردم
سلام میشه حرف بزنیم
رزیتای عزیزم این اختلال نیست مکانیسم دفاعیه ذهن ما برای اینکه حالمون رو خوب کنه از این روش برای تسکین درد استفاده میکنه اما اینکه هرگز نپذیری میتونه تو رو دچار مشکل کنه اینکه کرونا و مرگ عزیزاانمون بخشی از زندگی هستن و ما باید این مسیر تلخ رو بپذیریم
سلام
انکار یک اختلال نیست یک مکانیزم دفاعی است که همه آدم ها از آن استفاده می کنند انکار زمانی که زیاد استفاده شود تبدیل به یک ویژگی شخصیتی می شود . که می تواند به شخص یا دیگران آسیب برسانند.در واقع زیادروی در انکار مضر است.
به نظر می رسد که هر چیزی که شما را بترساند و ناراحت کند، از این مکانیسم استفاده می کنید
اما چیزی که در مورد شما خوب است این است که شما به مشکل خود آگاهید.
شوهر من خیلی باهوشه و همیشه انتقاد میکنه هیچوقت تشویق نمیکنه یا امتیاز نمیده واسه همینهم من برای دفاع از عزت نفسم دائما در حال انکار هستم ، پسرم رو دعوا میکنه و در نتیجه من اوانس میدادم الان بهتر شدم فهمیدم که هر چی تو فکر اونه لزوما درست نیست من هم انسانم و عقل دارم فقط دیدمون به زندگی خیلی متفاوته به نظر من قبل از ازدواج چند سال باهاشون زندگی کنید بعد ازدواج کنید
دقیقا شوهرمن باهوش و انتقادکر و خودبزرگ بین . کلا در ابرهاست و عقل کل و نگاه بالا به پایین نسبت به همه افراد داره
سلام.خواهر من بر اثر اتفاقی دچار تشنج شده و الان چند مدتی به خاطر مرگ یکی از نزدیکان حس میکنم دچار واکنش انکار شده. و البته این مدت تشنج زیادی داشته.واکنش انکارش میتونه نتیجه تشنجش باشه؟؟؟
سلام. انکار ربطی به تشنج ندارد.
انکار برای مرگ یک مرحله طبیعی سوگواری است که می تواند مدت زمانش متفاوت باشد در واقع یک مرحله ای است که به پایان می رسد.