دسامبر 9, 2017

تفاوت خشم با خشونت

با توجه به اينکه ناتوانی در تمايز خشم (Anger) و خشونت (Rage) را در ميان دانشجويان بسيار ديده‌ام، لازم است که برای درک تمايز اين دو توضيحاتی بدهم.

خشم (Anger)

خشم هيجانی طبيعی و جهان‌شمول است که در هنگام ناکامی به عنوان يک واکنش طبيعی هيجانی بيدار می‌شود و تمايل به دفاع و مرزبندی را بيدار می‌سازد.

خشم نیز مانند هر هيجان ديگر سه جنبه ذهنی، جسمانی و حرکتی دارد و لازمه تداوم روابط پايدار است. خشم عمدتاً در روابط پايدار بيدار می‌شود و هدف از آن حفظ رابطه و نه تخريب آن است. از اين رو اين دوستان و آشنايان هستند که بيشتر ما را خشمگين می‌کنند. اگر خشمگين نشويم مشکلات حاکم بر رابطه (پشت صحنه) حل نشده باقی می‌مانند و در نتيجه دوستی و صميميت به خطر می‌افتد. دوستی و رابطه‌اي که عاری از خشم باشد يعنی خالی از نياز و انتظار است و به همين دليل در معرض خطر از هم پاشيدگی است. اگر هم از دست کسی که دوستش نداريم عصبانی شويم، با مرزبندی جلوی رفتار نامناسب وی را می‌گيريم.

پیشنهاد می کنم نحوه ابراز خشم در زنان را مطالعه کنید.

خشم خوب است یا بد؟

آنچه خوب يا بد بودن خشم را تعيين می‌کند، واکنش رفتاری ناشی از آن است که می‌تواند سازنده يا مخرب باشد. منبع خشم معمولاً عشق است و هدف آن سازندگی و اصلاح است، اما واکنش ناشی از خشم -در اثر يادگيری‌های ناسالم- می‌تواند به جای سازندگی و اصلاح، رابطه را تخريب کند و لذا آن چه بايد اصلاح شود نه هيجان خشم بلکه نحوه تجلی رفتاری آن است. کودکی که در خانواده‌اي بزرگ شده که واکنش سازنده به بيدار‌شدن اين احساس خشم را تجربه کرده است، قاطعيت در هنگام عصبانيت را آموخته است.

خشونت (Rage)

خشونت معمولاً از خشم ناشی نمی‌شود بلکه از سيستم هيجانی ديگری به نام غيظ (Rage) ناشی می‌شود. هدف از غيظ، اصلاح و سازندگی نيست بلکه انتقام و تلافی است. غيظ يکی از مشخصه‌های افرادی است که آسيب‌های جدی روانی داشته‌اند و در اثر ضربه به صيانت ذاتشان دچار غيظ شده‌اند. اين هيجان غيظ است که معمولاً به واکنش‌های مخرب و آسيب‌زا، چه به خود و چه به ديگران، می انجامد. حل و فصل غيظ است که معمولاً نياز به درمان دارد و نه خشم. مبادا که زندگيتان خالی از خشم شود، اميد که زندگيتان بی‌غيظ سپری شود.

پرخاشگری، خشم، خشونت