... رفتن به محتوای اصلی

آذر ۱۹, ۱۳۹۶

۶ عامل بی خوابی و کم خوابی

آیا شب‌ها ساعت‌ها در رختخواب غلت می‌زنید و خوابتان نمی‌برد؟ بی‌خوابی یکی از شایع‌ترین مشکلات خواب است که علت‌های مختلفی دارد. در این مقاله ۶ عامل اصلی بی‌خوابی و کم‌خوابی و راه‌های درمان آن را بررسی می‌کنیم.

بی خوابی یا کم خوابی چیست؟

بی‌خوابی یا کم‌خوابی یک علامت است که فرد به طور مستمر به خواب نمی‌رود. به عبارتی دیگر مشکل در به خواب‌رفتن، بیدار‌شدن مکرر در خلال شب همراه با ناتوانی یا اشکال در به خواب رفتن مجدد، بیدارشدن خیلی زود در صبح و خوابی که باعث تجدید قوا نشود را بی‌خوابی گویند.

بی‌خوابی یکی از اختلالات خواب است که در روان‌شناسی خواب مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد. ناتوانی در به خواب‌رفتن و یا ناتوانی در خواب‌ماندن در مدت طولانی یا خواب عمیق را کم‌خوابی می‌گویند. کم‌خوابی در واقع خود بیماری به حساب نمی‌آید بلکه جزء علایم بیماری محسوب می‌شود. کم‌خوابی معمولاً ناشی از اضطراب و تنش هیجانی است. از دیگر علل کم‌خوابی، می‌توان احساس عدم امنیت، ترس از تنهایی، افسردگی و مصرف کافئین را نام برد. کم‌خوابی در بین زنان ۱.۴ برابر مردان رایج است. بنابر آمارهای وزارت بهداشت آمریکا سالانه ۶۴۴ میلیون نفر از آمریکایی‌ها از کم‌خوابی رنج می‌برند.

 

اختلال بی‌خوابی

علل بی‌خوابی: بدانید که چرا نمی‌توانید به خواب بروید

به منظور درمان درست بی‌خوابی، شما باید به یک کارآگاه خواب تبدیل شوید. مسائل عاطفی مانند استرس، اضطراب، و افسردگی باعث نیمی از موارد بی‌خوابی است. اما عادت فرد در طول روز، روال خواب، و سلامت جسمی نیز ممکن است نقش مهمی داشته باشند. سعی کنید تمام علل بی‌خوابی را شناسایی نمایید. هنگامی که ریشه مشکل به درستی شناسایی شود می‌توان درمان مناسب را انتخاب کرد.

سوالات زیر شما را در یافتن علت بی‌خوابی کمک می‌کند:

۱- آیا شما تحت استرس زیاد قرار دارید؟ ۲- آیا شما افسرده یا احساس عاطفی منفی دارید؟ ۳- آیا شما با احساس مزمن اضطراب مبارزه می‌کنید؟ ۴- آیا شما به تازگی یک تجربه آسیب‌زا داشته اید؟ ۵- آیا شما هر گونه داروهایی که بر خواب تاثیر می گذارد مصرف می کنید؟ ۶- آیا شما هر گونه مشکل جسمانی دارید؟ ۷- آیا محیط برای خواب آرام و راحت دارید؟ ۸- آیا وقت کافی برای در نور روز بودن صرف می‌کنید؟ ۹- آیا شما سعی می‌کنید هر شب در زمان مشخصی به رختخواب بروید؟

۱- تاثیر مواد غذایی و نوشیدنی‌های خاص در بی‌خوابی

ممکن است برخی غذاها در بی‌خوابی نقش داشته باشند. احتمالا وجود «تریپتوفان» در رژیم غذایی برای خواب ضروری است. تریپتوفان نوعی اسید آمینه لازم برای بدن است که در بعضی مواد پروتئینی از جمله گوشت، لبنیات، و تخم‌مرغ یافت می‌شود. وجود تریپتوفان برای ساخته شدن «سروتونین» الزامی است. در واقع سروتونین نقش عمده را در خواب دارد. سروتونین جزء‌ انتقال دهنده‌های عصبی است که عامل انتقال شیمیایی پیام‌های الکتریکی از یک سلول عصبی به سلول دیگر است. آن رژیم غذایی که به طور عمده از غلات و به ویژه ذرت تشکیل یافته باشد، از نظر تریپتوفان فقیر است.

پس نوع تغذیه ممکن است گاهی سبب بی‌خوابی شود. از سوی دیگر، هر نوع نوشیدنی حاوی مواد محرک مغزی نیز می‌تواند سبب بی‌خوابی شود. آشناترین این آشامیدنی‌ها چای است. مواد دیگری که حاوی «کافئین» باشند، از جمله قهوه و کاکائو نیز همین وضعیت را پدید می‌آورند. نیم ساعت پس از نوشیدن چای یا قهوه میزان کافئین در خون به حداکثر می‌رسد. این میزان در طول سه تا ده ساعت به نصف تقلیل می‌یابد. از این‌رو نوشیدن چای و قهوه یکی دو ساعت پیش از خواب می‌تواند سبب بی‌خوابی شود.

در کسی که به مصرف کافئین عادت ندارد، مقدار نسبتا کمی در حدود ۲۵۰ میلی‌گرم کافئین، ممکن است حتی موجب بروز نشانه‌های مسمومیت با کافئین شود. برای اینکه امکان مقایسه فراهم گردد، باید گفت که یک فنجان قهوه حاوی ۱۵۰۰ میلی‌گرم کافئین است و در یک فنجان چای به طور متوسط ۷۵۵ میلی‌گرم کافئین وجود دارد. یک لیوان نوشابه از نوع کولا در حدود پنجاه میلی‌گرم و یک قطعه کوچک شکلات ۲۵ میلی‌گرم کافئین دارد. در کودکان نظر به کوچکی جثه، مقادیر کم‌کافئین می‌تواند موجب بی‌خوابی شود.

پیشنهاد می کنم:

راه‌های درمان بی‌خوابی

  • هر روز، حتی آخر هفته، در ساعت ثابتی بیدار شوید
  • تخت را فقط برای خواب استفاده کنید؛ نه گوشی و تلویزیون
  • اگر ۲۰ دقیقه خوابتان نبرد، بلند شوید و کار آرامی انجام دهید
  • بعد از ظهر کافئین و نزدیک خواب غذای سنگین نخورید
  • روزها چرت طولانی نزنید
  • قبل از خواب یک روال آرام‌بخش داشته باشید

درمان شناختی‌رفتاری بی‌خوابی (CBT-I) مؤثرترین درمان بی‌خوابی مزمن است. مصرف خودسرانه قرص خواب توصیه نمی‌شود.

برای مطالعه بیشتر، مقاله‌های نیاز بدن به خواب، افسردگی چیست و استرس با بدن شما چه می‌کند را ببینید.

مقالات مرتبط

پرسش‌های متداول

علت بی‌خوابی چیست؟ مواد غذایی و نوشیدنی‌های محرک، اضطراب، افسردگی، مشکلات تیروئید، محیط و ساعت خواب نامناسب و افزایش سن از علت‌های اصلی بی‌خوابی هستند.

بی‌خوابی مزمن چیست؟ بی‌خوابی که حداقل سه شب در هفته و به مدت سه ماه یا بیشتر ادامه داشته باشد.

بهترین درمان بی‌خوابی چیست؟ درمان شناختی‌رفتاری بی‌خوابی (CBT-I) مؤثرترین روش است و رعایت بهداشت خواب هم کمک زیادی می‌کند.

آیا قرص خواب برای بی‌خوابی خوب است؟ مصرف خودسرانه توصیه نمی‌شود؛ قرص خواب فقط باید با نظر پزشک و معمولاً کوتاه‌مدت مصرف شود.

اگر بی‌خوابی با اضطراب یا افسردگی همراه است، صفحه درمان اضطراب در رشت را ببینید.

برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.



2 1 رای
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از

0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x