رفتن به محتوای اصلی 
مهر ۱۰, ۱۴۰۵
افسردگی پنهان و سطوح افسردگی: از غمگینی ساده تا اختلال افسردگی
همه ما گاهی غمگین می‌شویم. اما افسردگی فقط «غمگین بودن» نیست و می‌تواند در سطوح و شکل‌های مختلفی ظاهر شود؛ از یک احساس غم ساده تا مجموعه‌ای از نشانههای عاطفی، فکری و جسمی. حتی گاهی افسردگی اصلاً شبیه افسردگی به نظر نمی‌رسد و پشت دردهای جسمی یا رفتارهای عجیب پنهان می‌شود؛ حالتی که به آن افسردگی پنهان یا «معادلهای افسردگی» می‌گویند.
در این مقاله سه سطح بروز افسردگی را توضیح می‌دهیم و می‌گوییم چه زمانی غمگینی طبیعی به افسردگی تبدیل می‌شود.
۱. افسردگی تک‌علامتی (غمگینی)
مطالعات همه‌گیرشناختی نشان می‌دهند که بیشتر انسان‌ها در دوره‌هایی از زندگی احساس غم و ناخشنودی را تجربه میکنند. در افسردگی تک‌علامتی فقط احساس غمگینی وجود دارد.
هنوز بهطور قطعی مشخص نیست که نشانههای افسردگی از نظر نوع با غمگینی معمولی تفاوت دارند یا فقط از نظر شدت. تفاوت‌های احتمالی بین غمگینی طبیعی و افسردگی بیمارگونه در سه چیز است: شدت، تداوم و کیفیت خلق. به همین دلیل، فرد افسرده معمولاً حال خود را از نظر کیفیت متفاوت از یک غمگینی معمولی توصیف میکند.
برای آشنایی بیشتر با این تفاوت، مقاله افسردگی متفاوت از غمگینی است را بخوانید.
۲. افسردگی با نشانههای خوشه‌ای
گاهی غم بخشی از یک مجموعه بزرگ‌تر از نشانههای عاطفی، شناختی و رفتاری است. این نشانههای مرتبط با هم عبارت‌اند از:
- کاهش یا از بین رفتن توانایی لذت بردن (بی‌لذتی)
- عزت‌نفس پایین و سرزنش خود
- احساس گناه، درماندگی و ناامیدی
- کاهش انرژی و خستگی
- تمرکز ضعیف
- بی‌قراری
- تغییر در اشتها، وزن و خواب
- افکار مربوط به مرگ یا خودکشی
نکته مهم این است که این نشانههای خوشه‌ای الزاماً نابهنجار نیستند؛ برای مثال، بسیاری از آن‌ها بخشی از یک سوگواری طبیعی پس از از دست دادن عزیزان هستند. آنچه اهمیت دارد، شدت، مدت و میزان اختلالی است که در زندگی فرد ایجاد میکنند. اگر این نشانهها بیش از دو هفته ادامه پیدا کنند و کار، روابط یا زندگی روزمره را مختل کنند، ممکن است نشانه اختلال افسردگی باشند.
۳. معادلهای افسردگی (افسردگی پنهان)
در برخی افراد، افسردگی به شکل غم آشکار دیده نمی‌شود و خود را در قالب نشانهها و رفتارهای دیگری نشان می‌دهد. به این حالت افسردگی پنهان یا «معادلهای افسردگی» گفته می‌شود. این معادل‌ها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- دردهای جسمی مختلفی که از نظر پزشکی و فیزیولوژیک قابل توضیح نیستند؛ به‌خصوص دردهای دست و پا
- بیاشتهایی عصبی
- رفتارهای تکراری آسیب به خود
- حوادث مکرر و حتی جراحی‌های متعدد
- برخی اشکال ترس و اضطراب در کودکان
- رفتارهای اجباری مثل دزدی بیمارگونه
- تلاش افراطی برای «خریدن» محبت دیگران؛ مثلاً بستنی خریدن مداوم برای همکاران
در این موارد، فرد ممکن است خودش هم متوجه نشود که افسرده است و فقط برای درمان دردهای جسمی به پزشکان مختلف مراجعه کند.
چه زمانی غمگینی به افسردگی تبدیل می‌شود؟
- وقتی غم بیش از دو هفته و بیشتر روزها ادامه دارد
- وقتی دیگر از کارهایی که قبلاً لذت‌بخش بودند لذت نمی‌برید
- وقتی خواب، اشتها و انرژی شما بهطور محسوس تغییر کرده است
- وقتی کار، تحصیل یا روابط شما آسیب دیده است
- وقتی افکار ناامیدی یا آسیب به خود دارید
اگر افکار خودکشی یا آسیب به خود دارید، تنها نمانید و همین حالا با یک فرد مورد اعتماد صحبت کنید یا با خط مشاوره تلفنی بهزیستی (۱۴۸۰) یا اورژانس اجتماعی (۱۲۳) تماس بگیرید.
درمان افسردگی
افسردگی در هر سطحی که باشد، قابل درمان است. رواندرمانی (مثل درمان شناختی‌رفتاری)، در موارد لازم دارودرمانی با نظر روانپزشک و تغییر سبک زندگی از مؤثرترین روش‌ها هستند. تکنیک‌هایی مثل توقف فکر برای پاک کردن افکار منفی هم می‌تواند در کنار درمان کمک‌کننده باشد. اگر کودکی عزیزی را از دست داده و نشانههای غم دارد، مقاله مراحل سوگ در کودکان داغدیده را هم بخوانید.
مقالات مرتبط
- افسردگی پس از زایمان
- افسردگی چیست؟ آیا می دانید افسرده هستید یا نه؟
- انیمیشن درمورد شما کدام شخصیت هستید؟
- فیلم کشفی جدید در مورد بیماری افسردگی
پرسش‌های متداول
افسردگی پنهان چیست؟ افسردگی پنهان یا معادلهای افسردگی حالتی است که افسردگی بهجای غم آشکار، به شکل دردهای جسمی بیدلیل، بیاشتهایی، رفتارهای آسیب به خود یا رفتارهای اجباری بروز میکند.
تفاوت غمگینی و افسردگی چیست؟ تفاوت اصلی در شدت، تداوم و کیفیت خلق است. غمگینی معمولاً گذرا و متناسب با یک اتفاق است، اما افسردگی طولانی‌تر است و همراه با بی‌لذتی، ناامیدی و تغییر خواب و اشتها، زندگی روزمره را مختل میکند.
آیا نشانههای افسردگی همیشه بیماری است؟ خیر. برخی نشانهها مثل غم، کاهش انرژی و بیاشتهایی میتوانند بخشی از یک سوگواری طبیعی باشند. شدت، مدت و میزان اختلال در زندگی تعیینکننده است.
افسردگی چه علائم جسمی دارد؟ خستگی، تغییر اشتها و وزن، مشکلات خواب و دردهای جسمی بدون علت پزشکی مشخص از علائم جسمی رایج افسردگی هستند.
آیا افسردگی درمان دارد؟ بله. رواندرمانی، در موارد لازم دارودرمانی زیر نظر روانپزشک و اصلاح سبک زندگی، افسردگی را بهطور مؤثری درمان میکنند.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان با نشانههای افسردگی درگیر هستید، صفحه درمان افسردگی در رشت و خدمات روانشناس رشت می‌تواند به شما کمک کند.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
