رفتن به محتوای اصلی 
مهر ۱۰, ۱۴۰۵
دلایل ادامه رفتارهای مشکلدار در خانواده
چرا بعضی مشکلات در خانواده با وجود همه تلاش‌ها حل نمی‌شوند و حتی بزرگتر می‌شوند؟ از دیدگاه خانوادهدرمانی، اغلب خود الگوهای تعامل در خانواده باعث ادامه رفتارهای مشکلدار می‌شوند. در این مقاله با مهم‌ترین دلایل ادامه رفتارهای مشکلدار در خانواده آشنا می‌شوید.
دلایل ادامه رفتارهای مشکلدار در خانواده
۱. راهحلهای ناکارآمد
مشکلات میتواند به واسطه راه حل‌های ناکارآمد ادامه یابد. در واقع مشکل کوچکی مانند انجام ندادن تکالیف درسی توسط بچه میتواند به دلیل استفاده از راه حل‌های ناکارآمد نظیر تنبیه شدید، تبدیل به یک مشکل بزرگتر نظیر مدرسه گریزی چند باره یا ترک تحصیل شود.
۲. گفتوگوهای مبهم و غیرشفاف
گفتگوهای مبهم و غیرشفاف در خانواده نیز میتواند باعث ادامه رفتارهای مشکلدار شود، از این جهت که این مبهم و غیرشفاف بودن کلام میتواند باعث عدم درک اعضای خانواده از موضع‌گیری‌ها، آرزوها، احساسات و انتظارات یکدیگر شود.
۳. تعامل‌های قرینه و مکمل
رفتارهای تعاملی قرینه‌ای که در آن مثلاً پرخاشگری یکی از اعضای خانواده با پرخاشگری عضو دیگر پاسخ داده می‌شود، یا رفتارهای مکمل که در آن مثلاً وابستگی یا بیماری روزافزون یک عضو خانواده با افزایش رفتارهای مراقبتی عضو دیگر خانواده پاسخ داده می‌شود نیز میتواند مشخصه ادامه رفتارهای مشکلدار در خانواده باشد.
۴. روابط درهمتنیده یا بیش از حد دور
روابط “درهم آمیخته افراطی” و یا “روابط فاصله دار و از هم جدا” نیز میتواند ادامه‌دهنده مشکلات باشد. تعاملات انعطاف‌ناپذیر یا غیرقابل پیش‌بینی هم ممکن است موجب ادامه رفتارهای مشکلدار در خانواده شود.
۵. سبک‌های نادرست والدگری
سبک والدگری بیش از حد سخت‌گیر و مستبدانه که فرزندان استقلال بسیار کمی در آن دارند یا سبک والدگری سهل گیر که فرزندان در آن از آزادی عمل زیاد از حدی برخوردارند، میتواند ادامه دهنده مشکلات رفتاری باشد. سبک والدگری بی‌ثبات (گاهی سخت‌گیر و گاهی سهل‌گیر) که در آن نیاز کودکان به دلیل عدم یک روال قابل پیش‌بینی و پایدار، ناکام می‌ماند هم میتواند باعث ادامه الگوهای رفتاری مشکلدار شود.
۶. مثلثهای ناسالم در خانواده
الگوی دیگری که ممکن است باعث تداوم مشکل شود، شکل‌گیری پدیده مثلثهای ناسالم است که مشخصه آنها وجود ائتلاف بین نسلی ما بین یک والد و فرزند در مقابل والد دیگر است که جایگاه پایین‌تری دارد. این الگوی ائتلاف، پوشیده یا مورد انکار واقع می‌شود و حتی گاهی زن و شوهر در حد زبان شعار می‌دهند که ما با هم ائتلاف قوی والدینی داریم که در آن فرزندمان جایگاه پایین‌تری را دارند. در حالی که عملاً این‌طور نیست و یکی از والدین به حاشیه رانده شده است.
چطور این چرخه را بشکنیم؟
- به‌جای تکرار راه‌حلی که جواب نداده، روش تازه‌ای امتحان کنید
- خواسته‌ها و احساسات را روشن و مستقیم بیان کنید
- به‌جای پاسخ پرخاشگری با پرخاشگری، از مهارت‌هایی مثل ارتباط بدون خشونت استفاده کنید
- والدین در تربیت فرزند هماهنگ و قابل پیش‌بینی باشند
- فرزند را وارد اختلاف‌ها و ائتلاف‌های والدین نکنید
- مرزهای سالم بین اعضای خانواده ایجاد کنید
برای مطالعه بیشتر، مقاله‌های ویژگی‌های والدین تنبیه‌گر، تأثیر جر و بحث والدین بر روی فرزندان و دلایل خشونت خانوادگی را بخوانید.
مقالات مرتبط
- چگونه با کودک خود رفتار کنیم؟
- پیش‌نیازهای رشد کودکان
- اختلال اضطراب جدایی چیست
- همانندسازی (Identification) در روان‌شناسی؛ راهنمای کامل
پرسش‌های متداول
چرا رفتارهای مشکلدار در خانواده ادامه پیدا میکنند؟ به دلیل راهحلهای ناکارآمد، گفتوگوهای مبهم، پاسخ پرخاشگری با پرخاشگری، روابط درهمتنیده یا دور، سبک والدگری نادرست و مثلثهای ناسالم در خانواده.
مثلث ناسالم در خانواده چیست؟ حالتی است که یکی از والدین با فرزند علیه والد دیگر ائتلاف میکند و والد دیگر به حاشیه رانده می‌شود؛ این الگو مشکلات خانواده را تداوم می‌بخشد.
چرا تنبیه شدید مشکل کودک را بدتر میکند؟ چون تنبیه شدید یک راهحل ناکارآمد است و میتواند مشکل کوچکی مثل انجام ندادن تکالیف را به مشکل بزرگتری مثل مدرسهگریزی تبدیل کند.
خانوادهدرمانی چه کمکی میکند؟ خانوادهدرمانی به اعضای خانواده کمک میکند الگوهای تعاملی معیوب را بشناسند و راههای سالمتری برای ارتباط و حل مشکل پیدا کنند.
اگر خانواده شما درگیر مشکلات تکرارشونده است، صفحه مشاوره خانواده در رشت و مشاوره کودک و نوجوان در رشت میتواند کمک کند.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
