نوامبر 21, 2017
افسردگی پس از زایمان
افسردگی پس از زایمان
اختلالات رواني پس از زايمان شامل غمديدگي زايمان، سايکوز پس از زايمان و افسردگي پس از زايمان است. افسردگي پس از زايمان در 15-10 درصد زنان اتفاق ميافتد. خستگي، تحريکپذيري و اضطراب بارزتر از خلق افسرده هستند، گاهي نيز نشانههاي فوبيا (ترس بيمورد) ديده ميشود.
علائم باليني بيماري افسردگی پس از زایمان
احساس غمگيني ، نااميدي و دلتنگي
کاهش اشتها و کاهش وزن
بيانرژي بودن؛ خستگي
کندي در تکلم و تفکر
بروز مکرر سردرد و ساير ناراحتيهاي فيزيکي
سردرگمي درباره توانايي بهبود زندگي
فقدان پيوند عاطفي بين مادر و کودک ، که براي هر دو زيانآور است.
افسردگي شديد که ممکن است با احساسات تهاجمي نسبت به کودک ، از دست دادن احساس عزت در ظاهر و منزل، بياشتهايي يا غذا خوردن اجباري، دوريکردن از ديگران يا تمايلات خودکشي همراه باشد.
دلايل بروز بيماري افسردگی پس از زایمان
علت اين اختلال انطباق روانشناختي لازم پس از تولد، کمبود خواب و مراقبت از نوازد ميباشد. البته اين احتمال هم وجود دارد که افسردگي پس از زايمان ناشي از تغييرات هورموني باشد، که بر حالات روحي رواني فرد تأثير گذارند. پذيرفتن مسؤوليت 24 ساعته مراقبت از يک نوزاد شيرخوار تطابق عمدهاي را از نظر رواني و شيوه زندگي در اکثر مادران ميطلبد، حتي اگر نوزاد فرزند اول نباشد.
اين استرسهاي فيزيکي و رواني معمولاً با استراحت ناکافي تا هنگام ثباتيافتن نيازهاي معمول کودک همراه است. بنابراين خستگي و افسردگي در مادران غيرمعمول نيست. استرس، کمبود خواب، تغذيه نامطلوب، فقدان حمايت مادر از سوي همسر و سابقه اختلالات رواني قبلي در مادر از عوامل تشديد کننده بيماري ميباشند.
پيشگيري از افسردگی پس از زایمان
مادران نبايد از اين که احساسات پيچيدهاي در مورد مادربودن خود دارند احساس گناه کنند. ايجاد تطابق و ايجاد پيوندي عاطفي طبيعي نياز به درمان دارد.
در نظرگرفتن برنامههاي مکرر خارج از منزل نظير قدمزدن و ديدارهاي کوتاه با دوستان و اقوام براي مادران مفيد است. اين برنامهها به مادران کمک ميکند تا دچار احساس انزوا از ديگران نشوند.
مادران بايد کودک خود را در اتاق جداگانهاي بخوابانند. در اين صورت مادران راحتتر استراحت خواهند کرد.
مادران ميتوانند براي کارهاي روزانه نظير خريدکردن و مراقبت از کودک در هنگام استراحت خود از خانواده يا دوستان کمک بگيرند.
مادر در صورت احساس افسردگي بهتر است احساسات خود را با همسر يا يک دوست که شنونده خوبي براي حرفهاي اوست در ميان بگذارد. صحبت کردن با ساير مادران امکان استفاده از همفکري و تجربه آنان را فراهم ميکند.
رواندرماني يا مشاوره با متخصص مربوطه در صورت تداوم افسردگي توصيه ميشود.
درمان افسردگی پس از زایمان
درمان شامل کمک به مادر در مراقبت از نوزاد، حمايتهاي رواني فرد و مشاوره و تجويز داروهاي ضد افسردگي ميباشد.
افسردگي خفيف پس از زايمان با حمايت خانواده و دوستان معمولاً به سرعت برطرف ميشود. اگر افسردگي شديد شود ممکن است مادر ديگر قادر به مراقبت از خود و کودک نباشد و بستري در بيمارستان ممکن است ضرورت يابد (به ندرت).
اگر افسردگي شديد شده و بستري در بيمارستان را ايجاد نمايد، توصيه ميشود که مادر در يک مرکز نزديک منزل بستري شود تا رابطه نزديک وي با کودک حفظ شود. حتي موارد شديد افسردگي با داروها، مشاوره با متخصص مربوطه و حمايت اطرافيان معمولاً قابل علاج است. داروهاي ضدافسردگي اغلب هنگامي مؤثرند که 4-3 هفته مصرف شوند. اگر مادر به کودک خود شير ميدهد هرگونه داروي تجويزي از اين بابت بايد به دقت در نظر گرفته شود. البته معمولا در صورت استفاده از داروهاي ضد افسردگي شيردهي به کودک بايد قطع شود.
