آذر ۱۴, ۱۳۹۶
آیا دچار اختلال پرخوابی هستید؟
آیا با وجود خواب کافی در شب، در طول روز مدام خوابآلود هستید؟ اختلال پرخوابی (هیپرسومنیا) با خوابآلودگی بیش از حد روزانه یا خواب شبانه بسیار طولانی مشخص میشود. در این مقاله علائم، علل و درمان پرخوابی را بررسی میکنیم.

پرخوابی با دورههای خوابآلودگی بیش از حد روزانه، یا خواب شبانه طولانیمدت مشخص میشود.
افرادی که دارای اختلال پرخوابی (Hypersomnia) میباشند، اغلب بارها و بارها در طول روز در زمانهای نامناسب مانند محل کار، در حال مصرف غذا و یا در مکالمات مجبور به خواب میشوند. بیماران اغلب خواب طولانی داشته و مشکل از بیدارشدن از خواب دارند، و در بیداری نیز ممکن است احساس گیجی داشته باشند.
علائم دیگر اختلال پرخوابی (Hypersomnia) شامل: اضطراب، افزایش التهاب، کاهش انرژی، بیقراری، در خود ماندن، آهسته سخن گفتن، از دستدادن اشتها، توهم و مشکل حافظه است.
برخی از بیماران توانایی عملکرد در خانواده، روابط اجتماعی، شغلی و یا دیگر تنظیمات را از دست میدهند.
علتهای پرخوابی خستگی طولانیمدت: فعالیت ذهنی و بدنی شدید پرخوابی را حتی برای مدت کوتاهی به همراه خواهد داشت چرا که بدن در روزهای پرمشغله فشارهای فیزیکی و روانی خواب بیشتری نسبت به روزهای دیگر نیاز خواهد داشت.
افسردگی: برخی از افراد افسرده پرخوابند و انرژی کمی برای از خواب بلندشدن در صبح دارند و یا در طول روز ممکن است احساس خوابآلودگی داشته باشند.
اختلالات گرفتگی تنفسی: که شایعترین علت پرخوابی در افراد است به دلیل از خواب بیدار شدنهای مکرر این افراد در طول شب در روز خواب آلوده اند و بیدار شدن برایشان سخت است.
زمینه خانوادگی: برخی از افراد به طور کلی پرخواب تر از بقیه هستند و این الگوی خواب که کمتر به سمت پرخوابی شدید می رود در اعضای یک خانواده ممکن است دیده شود.
عوارض پرخوابی بیحال و بیانرژی بودن: برای انجام کارهای مختلف یک چنین فردی اشیای مختلف را شبیه متکای خود و هر جای خالی را شبیه رخت خواب خود میبیند و منتظر کوچکترین فرصتی است که به سمت خواب حمله ببرد.
مشکلات مربوط به سلامت عمومی: به این ترتیب که مثلا خواب آلودگی راننده باعث تصادفات زیادی در رانندگی میشود.
کاهش روابط بین فردی: این افراد ممکن است به دلیل اینکه بیشتر زمان خود را در خواب یا خوابآلودگی به سر میبرند فرصت کمی برای برقراری ارتباط با دیگران داشته باشند و روز به روز منزویتر شوند.
چاقی: خواب بیش از اندازه باعث بروز چاقی میشود. مطالعهای نشان داده است که بیش از ۹ ساعت در شب میخوابند ۲۱% بیشتر از بقیه در طول شش سال مبتلا به چاقی خواهند شد.
چه مقدار خواب نرمال است؟ مقدار خواب نرمال در دورههای مختلف زندگی متفاوت است. این مقدار وابسته به سن، سطح فعالیت بدنی و سبک زندگی است. برای مثال در دوران استرس و بیماری شما نیاز بیشتری به خواب را احساس خواهید کرد. اما نیاز به خواب در زمانهای مختلف و در افراد مختلف تفاوت میکند.
صرفهنظر از ناتوانی صبحگاه شما موقع برخاستن از خواب و دیر رسیدن به مدرسه، کار و یا قرار ملاقات، کسی که بیش از حد نرمال میخوابد مبتلا به پر خوابیست. اگر بزرگسال هستید و بیش از ۱۱ ساعت در شبانه روز میخوابید حتما به پرخوابی دچار هستید و همین سبب خواب آلودگی در طول روز می شود.
استاندارد زمان خواب برای بزرگسالان چیزی حدود ۶ تا ۸ ساعت میباشد که در هر فردی ممکن است کمی بیشتر یا کمتر باشد.
علتهای پرخوابی
- افسردگی (بهویژه افسردگی با ویژگیهای غیرمعمول)
- آپنه خواب و اختلالات تنفسی در خواب
- نارکولپسی
- کمکاری تیروئید و کمخونی
- مصرف برخی داروها، الکل یا مواد
- کمخوابی مزمن در شب
نکته: خوابآلودگی شدید روزانه، بهخصوص اگر هنگام رانندگی یا کار رخ میدهد، خطرناک است و باید توسط پزشک بررسی شود.
برای مطالعه بیشتر، مقالههای نیاز بدن به خواب، علت بیخوابی و چرا بعضی افراد همیشه خستهاند را ببینید.
نارکولپسی؛ نوعی خاص از پرخوابی
نارکولپسی اختلالی عصبی است که در آن فرد در طول روز بهطور ناگهانی و غیرقابل کنترل به خواب میرود؛ حتی در وسط صحبت یا غذا خوردن. برخی بیماران دچار «کاتاپلکسی» هم میشوند؛ یعنی ضعف ناگهانی عضلات بهدنبال هیجانهایی مثل خنده یا تعجب. این اختلال نیاز به تشخیص و درمان تخصصی توسط پزشک متخصص خواب دارد.
پرخوابی و افسردگی
بسیاری از افراد افسرده بیش از حد معمول میخوابند و با این حال احساس خستگی میکنند. خواب طولانی گاهی راهی برای فرار از احساسات ناخوشایند است. در این حالت، درمان افسردگی معمولاً الگوی خواب را هم بهبود میدهد. برعکس، تنظیم خواب و بیدار شدن در ساعت ثابت هم به بهبود خلق کمک میکند.
- هر روز، حتی آخر هفته، در ساعت ثابت بیدار شوید
- صبحها در معرض نور طبیعی قرار بگیرید
- چرت روزانه را به ۲۰ دقیقه محدود کنید
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید
- اگر پرخوابی با غم و بیانگیزگی همراه است، با روانشناس مشورت کنید
مقالات مرتبط
پرسشهای متداول
اختلال پرخوابی چیست؟ اختلالی است که با خوابآلودگی بیش از حد در روز یا خواب شبانه بسیار طولانی، با وجود خواب کافی، مشخص میشود.
علت پرخوابی چیست؟ افسردگی، آپنه خواب، نارکولپسی، مشکلات تیروئید، کمخونی، برخی داروها و مصرف مواد.
آیا پرخوابی نشانه افسردگی است؟ میتواند باشد؛ پرخوابی یکی از علائم برخی انواع افسردگی است.
پرخوابی چگونه درمان میشود؟ با پیدا کردن و درمان علت زمینهای، رعایت بهداشت خواب و در برخی موارد دارو با نظر پزشک.
اگر پرخوابی با غم یا بیانرژی بودن همراه است، صفحه درمان افسردگی در رشت را ببینید.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.

