رفتن به محتوای اصلی 
تیر ۴, ۱۳۹۷
ترس از تصمیمگیری
آیا انتخاب بین دو گزینه ساده هم برایتان سخت است؟ آیا تصمیمهای مهم را مدام عقب می‌اندازید یا از دیگران می‌خواهید به‌جای شما تصمیم بگیرند؟ ترس از تصمیمگیری یا فوبیای تصمیمگیری، باعث میشود جرأت انتخاب یک گزینه را از میان گزینهها نداشته باشیم. در این مقاله علت‌ها و راه‌های غلبه بر آن را بررسی می‌کنیم.
ما انسان‌ها هر روز با جریانی مداوم از تصمیمگیری روبرو هستیم و برای همه‌ی رفتارها و اعمال‌مان فرایند تصمیمگیری را طی می‌کنیم و حتی هر لحظه در حال تصمیمگیری هستیم. برخی از این تصمیمها جزئی هستند؛ مثلا چه ساعتی از خواب بیدار شوم؟ برای صبحانه چه بخورم؟ چه لباسی بپوشم؟ با چه وسیله‌ای به سر کار بروم؟ از چه مسیری بروم؟ کدام برنامه تلویزیون را ببینم؟ و… اما چرا وقتی پای تصمیم‌گیری‌های پیچیده تری مانند انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب شغل، انتخاب بین دو پیشنهاد کاری، ازدواج، مهاجرت به یک شهر یا کشور جدید، کنار گذاشتن یک فرد ناسالم از زندگی، معامله یک ملک و … به میان می‌آید دچار هراس می شویم؟
همه‌ی مشکلات ما در تصمیم گیری، الزاماً به علت ضعف در مهارت تصمیمگیری نیستند. گاهی ترس از تصمیم گیری است که ما را به سوی انتخاب‌های اشتباه سوق می‌دهد. قبل از آشنایی با این ترس و ریشه‌های آن، نمی‌توانیم در مورد مهارت تصمیم گیری صحبت کنیم. ما از فوبیا (ترس‌های بی‌دلیل) زیاد شنیده‌ایم: • فوبیای سوسک و مارمولک • فوبیای تاریکی • فوبیای ارتفاع • فوبیای تنهایی و سکوت
اما شاید هیچیک از آنها، به اندازه‌ی ترس از تصمیمگیری بر زندگی ما سایه نیانداخته باشد. ترس از تصمیمگیری به حدی جدی است که برای آن یک نام اختصاصی هم در نظر گرفته شده است: Decidophobia
فوبیای تصمیمگیری
شاید فوبیای تصمیمگیری یکی از بدترین نوع فوبیا باشد. چون مثلا کسی که فوبیای ترس از تاریکی دارد و به آن آگاه است، مشکلش با روشن کردن چراغ در محل تاریک حل میشود ولی کسی که فوبیای تصمیمگیری دارد، در بیشتر موارد به آن آگاه نیست.
ترس از تصمیمگیری یا فوبیای تصمیمگیری، باعث میشود ما جرات انتخاب یک گزینه را از میان گزینه‌های موجود نداشته باشیم. این در حالی است که در بسیاری از موارد، گزینه‌ی درست را می‌توانیم به سادگی از میان گزینه‌های پیش رو تشخیص دهیم. اما کمال طلبی و ده‌ها عامل دیگر، ما را به سمت توقف و تصمیم نگرفتن سوق می‌دهند.
اضطراب چیست؟
اضطراب نوعی حالت هیجانی است که با ویژگی‌های ذهنی، رفتاری و جسمی همراه است. ویژگی‌های روانی این حالت شامل نگرانی، ترس از روی دادن بدترین اتفاقات، ترس از دست دادن کنترل، عصبانیت و ناتوانی در آرمیده شدن می‌باشد. ویژگی‌های جسمانی آن نیز مواردی مانند لرزیدن، عرق کردن، تند شدن ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و ضعف و بی‌حالی را در بر می‌گیرند. ویژگی رفتاری این نوع اختلالات اجتناب از موقعیت یا نشانه‌‌هایی است که با منبع اضطراب مرتبط هستند.
فرق ترس و فوبیا
اضطرابی که در موقعیت‌های خاص و یا در ارتباط با موضوع‌های خاص رخ می‌دهد، ترس نامیده شده و ترس بیش از حد یا نامناسب، فوبیا نام داشته که باعث بروز رفتارهای غیرعادی و ناسازگارانه میشود.
برای مثال فردی که دارای فوبی مکان‌های باز است ممکن است مدت‌ها از خانه خارج نشده و دچار مشکلات اساسی در گرفتن شغل داشته باشد. این افراد می‌ترسند که در مکان‌هایی قرار بگیرند که گریختن از آنها ممکن است دشوار باشد.
فوبیای تصمیمگیری: ترس از گرفتن تصمیمها
فوبیای تصمیمگیری یک ترس غیرمنطقی و ناپایدار از گرفتن تصمیم‌هاست. این اصطلاح اولین بار توسط والتر کافمن (پروفسور پرینستون) در کتاب «بدون گناه و عدالت» مطرح شد.
کافمن در این کتاب اشاره میکند که افراد دچار فوبیای تصمیمگیری کسانی هستند که جرات یا تمایل به دسته‌بندی بخش‌‌های مختلف در بحث‌ها برای پیدا کردن حقیقت را ندارند و ترجیح می‌دهند تصمیمگیری در این موارد را به یک مرجع قدرت مانند والدین یا همسر بسپارند. در موارد شدید این فوبیا می‌تواند منجر به ناتوانی در ساده‌‌ترین تصمیمها یا وابستگی به فرآیندهای تصمیمگیری خارجی مانند سکه انداختن بشود. بر اساس سخنان کافمن، فوبیای تصمیمگیری می‌تواند در نهایت باعث وابستگی ناسالم به دیگران یا روش‌های غیر عملی این چنینی و سپس یک الگوی خود ویرانگر طولانی مدت از تصمیمهای ضعیف شود.
نشانه‌های ترس از تصمیمگیری
- به تعویق انداختن مداوم تصمیمها
- نیاز به پرسیدن نظر افراد زیاد قبل از هر انتخاب
- پشیمانی و نشخوار فکری بعد از هر تصمیم
- واگذار کردن تصمیم به دیگران
- اضطراب و بی‌قراری هنگام انتخاب
- ترس از اینکه گزینه «بهترین» را از دست بدهید
راه‌های غلبه بر ترس از تصمیمگیری
- برای تصمیمهای کوچک محدودیت زمانی بگذارید
- به‌جای «بهترین» گزینه، دنبال گزینه «به اندازه کافی خوب» باشید
- مزایا و معایب هر گزینه را بنویسید
- بپذیرید که هیچ تصمیمی بی‌خطر و کامل نیست
- از تصمیمهای کوچک شروع کنید و اعتمادبهنفس بسازید
- اشتباه را فرصت یادگیری ببینید، نه شکست
ترس از تصمیمگیری اغلب با کمالگرایی و شخصیت وابسته ارتباط دارد. مقاله‌های شناخت راه‌های تصمیمگیری بهتر و فرق اضطراب و ترس را هم بخوانید.
مقالات مرتبط
- فیلم ۱۰ دلیل برای فراموش کردن ترس
- ریشه‌های کمالگرایی
- کودک آسیب‌دیده درونتان
- مشکلات افراد کمال‌گرا چیست؟
پرسش‌های متداول
ترس از تصمیمگیری چیست؟ حالتی است که فرد بهخاطر اضطراب و ترس از اشتباه، توانایی انتخاب بین گزینهها را ندارد و تصمیمها را به تعویق میاندازد یا به دیگران واگذار میکند.
علت ترس از تصمیمگیری چیست؟ کمالگرایی، ترس از شکست و پشیمانی، اعتمادبهنفس پایین و نداشتن تجربه تصمیمگیری مستقل در کودکی و نوجوانی.
چطور بر ترس از تصمیمگیری غلبه کنیم؟ محدودیت زمانی بگذارید، دنبال گزینه به اندازه کافی خوب باشید، مزایا و معایب را بنویسید و از تصمیمهای کوچک شروع کنید.
چه زمانی ترس از تصمیمگیری نیاز به درمان دارد؟ وقتی باعث فلج شدن در زندگی، از دست دادن فرصتهای مهم یا اضطراب شدید شده است.
اگر ترس از تصمیمگیری زندگی شما را متوقف کرده، از خدمات روانشناس رشت استفاده کنید.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
سلام
ممنونم
لطف می کنید شیوه کاربردی درمان این اختلال را بیان بفرمایید.
سلام.
باید راجع به ترسهایی مثل اشتباه نکنم و… صحبت کرد و از طرف دیگر باید با این ترسها مواجه شد. یعنی هم باید افکار را تغییر داد و هم رفتار را. البته بدون تغییر فکر رفتار تغییر نمی کنند.
سلام خانم پور سعیدی فکر میکنم اصلیترین عامل از فوبیای تصمیم گیری (عدم آگاهی از زوایای مختلف تصمیم و آینده تصمیم )واین عدم آگاهیست که سبب شک اضطراب و ترس میشود به فرموده حضرت علی علیه السلام :انسان دشمن نادانیهای خود است ،،یعنی فرد از چیزی که در موردش نمیداند میترسد فرار میکند یا به خاطر شک اجتناب میکند