رفتن به محتوای اصلی 
فروردین ۱۷, ۱۴۰۰
شما کمالگرا هستید یا فقط برای زندگی خوب تلاش میکنید؟
آیا تلاش شما برای بهتر شدن، از نوع سالم است یا به کمالگرایی تبدیل شده است؟ مرز بین «تلاش برای زندگی خوب» و «کمالگرایی» گاهی بسیار باریک است. در این مقاله با نشانه‌ها و یک خودآزمایی ساده، این تفاوت را بهتر می‌شناسید.
کمالگرایی چیست؟
کمال گرایی یک سیستم اعتقادی خود مخرب و اعتیادآور است که از یک فکر کمالگرا ریشه می‌گیرد:
«فرد کمالگرا می گوید اگر عالی به نظر بیایم، خوب زندگی کنم و همه‌چیز را کامل انجام دهم، می‌توانم از احساس بد حقارت، قضاوت و سرزنش دور باشم یا به حداقل برسانم.»
کمالگرایی غیرممکن است، زیرا ما هیچ کنترلی بر روی نگاه دیگران به خودمان نداریم. هر چه کمال‌گراتر باشیم، برای رسیدن به آن غیرممکن آشفته‌تر و مضطرب‌تر می‌شویم و این چرخه دردناک تلاش‌های زیادی را ایجاد می‌کند.
چگونه می‌توان فهمید که شما کمالگرا هستید یا فقط برای زندگی خوب تلاش میکنید؟
اجازه دهید با این مثال موضوع را مشخص کنم، شما برای اولین بار در حال تمرین برای مسابقه دو ماراتن هستید، آیا به خود می‌گویید، من در حال تمرین برای دو ماراتن هستم؛ بنابراین من فعلاً ریاست مالی انجمن را کنار خواهم گذاشت. یا به خودتان می‌گویید، من در حال تمرین برای دو ماراتن هستم بنابراین من باید صبح روز یکشنبه زود بیدار شوم تا گزارش مالی را قبل از روز دوشنبه آماده کنم؟
اولین پاسخ انعطاف‌پذیری را نشان می دهد، شما چیزی به بشقاب خود اضافه کرده‌اید و چیزی را برداشته‌اید بنابراین شما به خودتان بیش از حد فشار نمی آورید و برای خوب بودن در چارچوب مرز واقع‌بینانه تلاش میکنید؛ اما اگر دومین پاسخ را انتخاب کنید نشان‌دهنده کمال گرایی شما است. صدایی در گوش شما زمزمه می‌کند، شما نمی‌توانید از این مسئولیت دست بکشد. شما همیشه از خودتان انتظار بهترین‌ها را دارید. شما ساعت‌ها وقت خود را صرف ساختن چیزهای بدون خطا میکنید و تا دیروقت هر شب‌کار میکنید.
ویژگی‌های افراد کمالگرا
- احساس مسئولیت بسیار زیادی دارید.
- بسیار کمالگرا هستید و یک صدای انتقادگر و تحقیرکننده درونی همیشه با شماست.
- احساسات دردناکی که در شما است را از خود دور میکنید و سعی میکنید آن‌ها را در خود خاموش کنید.
- نگران هستید و خودتان و محیط اطرافتان را کنترل میکنید.
- برای اینکه به موفقیت برسید، روی کارتان خیلی تمرکز میکنید تا به احساس ارزشمندی برسید.
- افراد کمالگرا برای خوشبختی و بهزیستی دیگران تلاش میکنید ولی با آن‌ها ارتباط نزدیک برقرار نمی‌کنید.
- ایمان دارید که برتری شما نسبت به دیگران اساس خوشبختی شما است.
- با اینکه در حرفه‌تان به موفقیت می‌رسید اما در روابط عاطفی ضعیف عمل میکنید و از صمیمیت در روابط دوری میکنید.
- سعی میکنید غم‌های خود را کاهش دهید ولی درعین حال نسبت به خود دلسوزی نمی‌کنید.
خودآزمایی: آیا کمالگرا هستم؟
اگر با بیشتر جمله‌های زیر موافقید، احتمالاً گرایش به کمالگرایی دارید:
- اگر کاری را کامل و بینقص انجام ندهم، انگار اصلاً انجامش نداده‌ام
- اشتباه‌هایم را مدت‌ها در ذهنم مرور می‌کنم
- وقتی کسی از من تعریف می‌کند، فکر می‌کنم لایقش نیستم
- شروع کارها را عقب می‌اندازم چون می‌ترسم خوب از آب درنیاید
- سپردن کار به دیگران برایم سخت است چون مطمئن نیستم درست انجامش دهند
- بعد از هر موفقیت، سریع سراغ هدف بعدی می‌روم و از آن لذت نمی‌برم
- ارزش خودم را با میزان موفقیت‌هایم می‌سنجم
این خودآزمایی فقط برای آگاهی است و جایگزین ارزیابی تخصصی نیست.
تفاوت تلاش سالم و کمالگرایی
| تلاش سالم برای پیشرفت | کمالگرایی |
|---|---|
| انگیزه: علاقه و رشد | انگیزه: ترس از شکست و قضاوت |
| اشتباه فرصت یادگیری است | اشتباه نشانه بی‌ارزشی است |
| لذت بردن از مسیر | تمرکز فقط بر نتیجه بینقص |
| ارزش فرد مستقل از موفقیت است | ارزش فرد وابسته به موفقیت است |
برای آشنایی بیشتر، مقاله‌های انواع کمالگرایی در روانشناسی و مشکلات افراد کمالگرا را بخوانید.
کمالگرایی در کودکان
کمالگرایی ممکن است از کودکی شروع شود. کودکی که برای یک اشتباه کوچک گریه می‌کند، تکالیفش را بارها پاک می‌کند و از نو می‌نویسد یا از ترس شکست، فعالیت‌های جدید را امتحان نمی‌کند، ممکن است گرایش کمالگرایانه داشته باشد. والدین می‌توانند با تشویق تلاش به‌جای نتیجه، نشان دادن اشتباه‌های خودشان و واکنش آرام به اشتباه‌های کودک، به او کمک کنند.
کمالگرایی و روابط
کمال‌گرایان اغلب همین استانداردهای سخت‌گیرانه را برای دیگران هم دارند؛ از همسر، فرزند یا همکار انتظار بی‌نقصی دارند و از اشتباه‌هایشان ناراحت می‌شوند. این نگاه انتقادی، صمیمیت را کاهش می‌دهد. یادگیری پذیرش نقص‌های خود، اولین قدم برای پذیرش نقص‌های دیگران و داشتن روابط گرم‌تر است.
- انتظارات خود از دیگران را واقع‌بینانه کنید
- به‌جای انتقاد، قدردانی کنید
- بپذیرید که دیگران ممکن است کارها را متفاوت انجام دهند
مقالات مرتبط
پرسش‌های متداول
کمالگرایی چیست؟ کمالگرایی باور و تلاش برای بینقص بودن است که با استانداردهای بسیار بالا، ترس از اشتباه و انتقاد شدید از خود همراه است.
از کجا بفهمم کمالگرا هستم؟ اگر اشتباهها را مدام مرور میکنید، از ترس نتیجه ناقص کارها را عقب میاندازید، تعریف دیگران را نمیپذیرید و ارزش خود را با موفقیت میسنجید، احتمالاً کمالگرا هستید.
تفاوت کمالگرایی و تلاش برای پیشرفت چیست؟ در تلاش سالم، انگیزه علاقه و رشد است و اشتباه فرصت یادگیری است؛ اما در کمالگرایی انگیزه ترس از شکست است و اشتباه نشانه بی‌ارزشی تلقی می‌شود.
آیا کمالگرایی قابل تغییر است؟ بله. با شناخت باورهای کمالگرایانه، تمرین پذیرش اشتباه و در صورت نیاز درمان شناختیرفتاری، کمالگرایی ناسالم قابل تغییر است.
اگر کمالگرایی باعث اضطراب یا فرسودگی شما شده، از خدمات روانشناس رشت استفاده کنید.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
