رفتن به محتوای اصلی 
آذر ۱۹, ۱۳۹۶
علائم و نشانه های اختلال هذیانی (Delusion)؟
هذیان باوری نادرست و ثابت است که با منطق و شواهد تغییر نمیکند. وقتی هذیان‌ها پایدار باشند و علائم دیگر روانپریشی وجود نداشته باشد، به آن اختلال هذیانی می‌گویند. در این مقاله علائم، انواع و درمان اختلال هذیانی را بررسی می‌کنیم.
هذیان چیست؟
هذیان نوعی اختلال تفکر در حوزه‌ی محتوای فکر می‌باشد و عبارت است از عقیده‌ای باثبات و نادرست که با منطق، اصلاح‌شدنی نیست و با فرهنگ همخوانی ندارد.
باثبات و نادرسته، یعنی عقیده‌ای نادرست داره، که اون عقیده رو تغییر نمیده، اگر میگه من خدا هستم، من ثروتمندترین فرد دنیا هستم، این عقیده ثبات داره.
با منطق اصلاح‌شدنی نیست، یعنی هرچقدر دلیل بیارین باز هم قانع نمیشه، اگر قوی‌ترین دلیل‌های ممکن رو براش بیاری که مثلا تو خدا نیستی، بازم میگه نه، من خدا هستم.
با فرهنگ اصلاح‌شدنی نیست، اگر یک نفر مثلا در انگلیس بگه آقا روز ۱۳ فروردین نحسه، یا عقایدی شبیه این داشته باشه، و ثابت و پابرجا بر این عقیده باشه, و سایر معیارهای مد نظر رو داشته باشه، هذیانه، اما اگر یکی در ایران چنین عقیده‌ای رو داشته باشه چطور؟ نه. این بخشی از فرهنگ ماست، به درست و غلطش کاری ندارم، اما چیزیه که در فرهنگمونه.
انواع هذیان
همه این هذیان‌ها نوعی عقیده غلط را شامل می‌شوند؛ یعنی، آنها با واقعیت بیرونی نمی‌خوانند و برای هیچ کس به جز فردی که به آن ها اعتقاد دارد، اعتبار ندارند.
عظمت درک بسیار اغراق آمیز از اهمیت خود. این گونه هذیان‌ها از عقاید مربوط به اینکه شخص نقش مهمی در جامعه دارد تا اعتقاد به اینکه فرد واقعا عیسی مسیح، ناپلئون یا هیتلر است، گسترش دارند.
کنترل این احساس که فرد توسط دیگران یا حتی توسط دستگاه ها یا تجهیزات کنترل می‌شود.
نیست انگاری این احساس که فرد، دیگران یا دنیا وجود ندارد. معمولا این هذیان با احساس‌های عدم واقعیت همراه است و فرد در این فکر جذب می‌شود که او فقط بخشی از یک رویاست.
به خود بستن اعتقاد به اینکه رفتار دیگران یا رویدادهای خاص، با فرد ارتباط شخصی دارند.
گزند و آسیب اعتقاد شخص به اینکه فرد یا افراد دیگر سعی دارند به او یا خانواده و یا گروه اجتماعی وی آسیب برسانند.
سرزنش خود احساس ندامت بدون دلیل موجه. مردی به علت اعمال ظالمانه یا گناه‌آلودی که باور دارد مرتکب شده است، خود را مسئول قحطی در آفریقا می‌داند.
تنی نگرانی‌های نامناسب درباره بدن که معمولا با یک بیماری ارتباط دارند.
فقر اعتقاد به اینکه فرد هیچ اموال مادی با ارزشی ندارد.
خیانت عقیده‌ای کاذب که معمولا با حسادت بیمارگون همراه است و این اعتقاد را شامل می شود که معشوق فرد، خیانتکار است.
انتشار فکر اعتقاد فرد با اینکه افکارش از طریق رسانه‌های گروهی به آگاهی دیگران می‌رسد.
تزریق فکر اعتقاد به اینکه افکار توسط نیروهای خارجی به ذهن فرد تزریق می‌شوند.
ربایش فکر اعتقاد به اینکه افکار از ذهن فرد برداشته شده‌اند.
ملاک‌های تشخیص اختلال هذیانی
- وجود یک یا چند هذیان به مدت حداقل یک ماه
- نبود علائم اصلی اسکیزوفرنی مثل توهم برجسته یا گفتار آشفته
- عملکرد روزمره فرد، جدا از موضوع هذیان، معمولاً چندان مختل نیست
- علائم ناشی از مصرف مواد یا بیماری جسمی نباشد
رایجترین انواع اختلال هذیانی
- گزند و آسیب: باور به اینکه کسی قصد آسیب، تعقیب یا مسموم کردن فرد را دارد
- حسادت: باور بی‌اساس به خیانت همسر
- عشق (اروتومانیا): باور به اینکه فردی، اغلب مشهور، عاشق اوست
- بزرگمنشی: باور به داشتن استعداد، ثروت یا جایگاه بسیار خاص
- جسمانی: باور به داشتن بیماری یا نقص جسمی
درمان اختلال هذیانی
درمان شامل داروهای ضد روانپریشی زیر نظر روانپزشک و رواندرمانی است. ایجاد رابطه درمانی مبتنی بر اعتماد بسیار مهم است و بحث مستقیم و تند درباره نادرست بودن هذیان معمولاً نتیجه عکس دارد.
برای مطالعه بیشتر، مقاله‌های توهم چیست، شخصیت پارانوئید، شخصیت بدبین و شکاک، اسکیزوفرنی و پارافرنیا را بخوانید.
چطور با فردی که هذیان دارد صحبت کنیم؟
- با هذیان او بحث یا آن را مسخره نکنید؛ بحث معمولاً باور را قوی‌تر می‌کند
- به احساس پشت هذیان توجه کنید: «می‌بینم خیلی ترسیده‌ای»
- وانمود نکنید که هذیان را باور دارید
- روی موضوعات واقعی و مشترک تمرکز کنید
- آرام و صبور باشید و صدای خود را بالا نبرید
- او را به ادامه درمان و مصرف منظم دارو تشویق کنید
هذیان حسادت؛ خطرناک‌تر از آنچه به نظر می‌رسد
هذیان حسادت، یعنی باور ثابت و بی‌اساس به خیانت همسر، یکی از انواعی است که می‌تواند به رابطه و حتی امنیت همسر آسیب جدی بزند. فرد ممکن است همسرش را تعقیب کند، وسایلش را بازرسی کند، او را بازجویی کند یا رفتارهای پرخاشگرانه نشان دهد. اگر همسر شما چنین رفتارهایی دارد، امنیت خود را در اولویت قرار دهید و هرچه زودتر از متخصص کمک بگیرید.
مقالات مرتبط
- علل و درمان روانپریشی کوتاه‌مدت
- روانپریشی ناشی از مواد: آیا مصرف توهم‌زاها باعث اسکیزوفرنی می‌شود؟
- روانپریشی بعد از زایمان: علائم، عوامل خطر و درمان
پرسش‌های متداول
هذیان چیست؟ هذیان باوری نادرست و ثابت است که با منطق و شواهد تغییر نمیکند و با فرهنگ فرد هم همخوانی ندارد.
اختلال هذیانی چیست؟ اختلالی است که در آن فرد حداقل یک ماه یک یا چند هذیان دارد، بدون اینکه علائم اصلی اسکیزوفرنی وجود داشته باشد.
انواع هذیان کداماند؟ هذیان گزند و آسیب، حسادت، عشق (اروتومانیا)، بزرگمنشی و جسمانی از رایجترین انواع هستند.
آیا اختلال هذیانی درمان دارد؟ بله. داروهای ضد روانپریشی زیر نظر روانپزشک همراه با رواندرمانی مبتنی بر اعتماد، به کنترل علائم کمک میکنند.
برای حمایت از خانواده بیمار در کنار درمان روان‌پزشکی، صفحه مشاوره خانواده در رشت را ببینید.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
