رفتن به محتوای اصلی 
مهر ۲۱, ۱۳۹۷
آیا خواسته هایتان را مستقیم بیان می کنید؟
آیا خواسته‌هایتان را مستقیم و روشن بیان می‌کنید، یا انتظار دارید دیگران خودشان بفهمند؟ بسیاری از ما یاد گرفتهایم نیازهایمان را با قهر، غم، اشاره یا عصبانیت نشان دهیم. در این مقاله توضیح می‌دهیم چرا بیان غیرمستقیم خواسته‌ها به روابط آسیب می‌زند و چطور می‌توان مهارت بیان مستقیم خواسته‌ها را یاد گرفت.
مردم خواسته‌هایشان را چگونه بیان می کنند؟ مستقیم یا غیرمستقیم؟
نحوه رسیدن به خواسته‌هایتان و یا بیان خواسته‌هایتان چگونه است؟اغلب مردم یاد گرفته اند که خواسته‌ها و نیازهای خود را از دیگران به طور مستقیم تقاضا نکنند. در نتیجه نیازهای خود را با اشاراتی مانند غمگین یا بینوا نشان دادن خویش، پا بر زمین کوبیدن، خود را خشمگین نشان‌دادن و یا به وسیله لبخندهای امیدوارکننده بیان می‌کنند.
کسانی نیز هستند که با سخنان خویش افراد اطراف خود را زیر سلطه قرار می‌دهند و آنچه را می‌خواهند به دست می‌آورند. افراد معمولاً دیگران را آلت دست خود قرار می‌دهند، نه به این علت که می‌خواهند آن کار را بکنند، بلکه بدین سبب که نمی‌دانند غیر از آن چه باید بکنند، یا وحشت دارند که تقاضاهای خود را به طور مستقیم بیان کنند، زیرا ممکن است به وسیله تقاضاهای مستقیم، نادیده گرفته شوند یا مسخره و یا به نوعی تنبیه گردند.
افراد به بازیهای روانی می پردازند زیرا آنها را در دوران کودکی آموخته اند. بیان غیرمستقیم خواسته‌ها و نیازها و حتی طفره رفتن از ابراز آن، احساس امنیت بیشتری را در افراد به وجود می آورد تا پذیرش خطر احتمالی طردشدگی که می تواند پیامد درخواست‌های کاملاً مستقیم باشد.
نشانه‌های بیان غیرمستقیم خواسته‌ها
- قهر کردن به‌جای گفتن اینکه چه چیزی ناراحتتان کرده
- انتظار اینکه دیگران «خودشان بفهمند»
- کنایه زدن و طعنه به‌جای درخواست روشن
- نشان دادن غم یا بیچارگی برای جلب کمک
- گفتن «هر چی تو بگی» و بعد دلخور شدن
- عصبانیت ناگهانی بعد از مدت‌ها سکوت
چرا بیان مستقیم خواسته‌ها مهم است؟
بیان غیرمستقیم باعث سوءتفاهم، دلخوری‌های انباشته و احساس دیده نشدن می‌شود. در مقابل، وقتی خواسته‌مان را روشن میگوییم، به طرف مقابل فرصت می‌دهیم پاسخ واقعی بدهد و رابطه بر پایه صداقت و احترام شکل می‌گیرد. این همان رفتار جرأت‌مندانه است؛ نه پرخاشگرانه و نه منفعلانه.
چطور خواستههایمان را مستقیم بیان کنیم؟
- از جملههای «من» استفاده کنید: «من دوست دارم آخر هفته با هم بیرون برویم»
- خواسته را مشخص و روشن بگویید، نه کلی
- زمان مناسب را انتخاب کنید؛ نه در اوج عصبانیت
- لحنتان آرام و محترمانه باشد
- بپذیرید که طرف مقابل ممکن است «نه» بگوید و این حق اوست
- با درخواست‌های کوچک تمرین کنید
برای مطالعه بیشتر، مقاله‌های نظریه اریک برن، ارتباط بدون خشونت و زندگی مسالمت‌آمیز در کنار هم را بخوانید.
چرا بیان مستقیم خواسته برای برخی سخت است؟
- ترس از طرد شدن: «اگر بخواهم، شاید دیگر دوستم نداشته باشد»
- ترس از خودخواه به نظر رسیدن: باور به اینکه داشتن خواسته یعنی خودخواهی
- تجربه کودکی: در خانواده‌هایی که نیاز کودک نادیده گرفته یا تحقیر می‌شد
- فرهنگ تعارف: عادت به نگفتن مستقیم و انتظار اینکه دیگران «خودشان بفهمند»
- عزت‌نفس پایین: احساس اینکه لیاقت برآورده شدن خواسته‌ها را نداریم
بیان خواسته در رابطه زناشویی
یکی از رایج‌ترین مشکلات زوجین، انتظار ذهن‌خوانی است: «اگر واقعاً دوستم داشت، خودش می‌فهمید». اما هیچ‌کس نمی‌تواند ذهن دیگری را بخواند. وقتی خواسته‌ها گفته نمی‌شوند، دلخوری انباشته می‌شود و در یک لحظه به دعوای بزرگ تبدیل می‌شود. بیان روشن و محترمانه خواسته‌ها، نه‌تنها خودخواهی نیست، بلکه به همسر کمک می‌کند بهتر شما را خوشحال کند.
فرمول ساده بیان خواسته
یک فرمول کاربردی برای بیان خواسته این است: «وقتی … (موقعیت مشخص)، من احساس … می‌کنم، چون … (نیاز)، و دوست دارم … (درخواست مشخص).» مثال: «وقتی شب‌ها دیر می‌آیی و خبر نمی‌دهی، نگران می‌شوم، چون برایم مهم است از حالت باخبر باشم. دوست دارم اگر دیر می‌کنی، یک پیام کوتاه بدهی.»
نه گفتن؛ روی دیگر سکه
بیان مستقیم فقط درخواست کردن نیست؛ «نه» گفتن هم بخشی از آن است. افرادی که نمی‌توانند نه بگویند، اغلب خسته، دلخور و تحت فشار هستند. نه گفتن محترمانه، مثل «ممنون که به من فکر کردی، اما این بار نمی‌توانم»، مرزهای سالم می‌سازد و روابط را صادقانه‌تر می‌کند.
مقالات مرتبط
- کلید موفقیت در روابط زناشویی چیست؟
- علت تعارض‌های زناشویی
- در این ویدیوکوتاه ببینیم چرا دروغ میگوییم
- ویژگی‌های زوج‌های سازگار؛ ۱۰ نشانه رابطه سالم
پرسش‌های متداول
چرا خواستههایمان را مستقیم بیان نمیکنیم؟ چون در کودکی یاد گرفتهایم بیان مستقیم ممکن است با نادیده گرفته شدن، تمسخر یا تنبیه همراه باشد و راههای غیرمستقیم احساس امنیت بیشتری میدهد.
نشانه‌های بیان غیرمستقیم خواسته‌ها چیست؟ قهر، انتظار اینکه دیگران خودشان بفهمند، کنایه، نشان دادن بیچارگی و عصبانیت ناگهانی بعد از سکوت طولانی.
چطور خواستههایمان را مستقیم بیان کنیم؟ از جملههای «من» استفاده کنید، خواسته را مشخص بگویید، زمان و لحن مناسب انتخاب کنید و حق «نه» شنیدن را بپذیرید.
تفاوت جرأتمندی و پرخاشگری چیست؟ در جرأتمندی خواسته را محترمانه و روشن میگوییم و به حقوق دیگران هم احترام میگذاریم، اما در پرخاشگری خواسته را با تحمیل و بیاحترامی بیان میکنیم.
اگر بیان نیازها و خواسته‌ها در روابطتان سخت است، از خدمات روانشناس رشت و زوج درمانی در رشت استفاده کنید.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
