رفتن به محتوای اصلی 
آذر ۲۰, ۱۳۹۶
علل و درمان روانپریشی کوتاهمدت
گاهی فرد بعد از یک استرس شدید، ناگهان دچار توهم، هذیان یا رفتارهای عجیب میشود و بعد از چند روز تا چند هفته به حالت عادی برمیگردد. به این حالت روانپریشی کوتاهمدت یا اختلال سایکوتیک گذرا می‌گویند. در این مقاله علل، علائم و درمان آن را بررسی می‌کنیم.
اختلال روانپریشی گذرا (اختلال سایکوتیک گذرا) نوعی از اختلال‌های روان‌پریشانه همراه با هذیان و توهم، که نشانه‌های یکسانی با اینگونه اختلالات دارد ولی دارای شدت و طول دوره کمتری می‌باشد و ممکن است پس از یک عامل استرس‌زا رخ دهد.
این بیماری مشابه سایر اختلال‌های روان‌پریشانه بوده و با افزایش نوسان‌های هیجانی، رفتار عجیب و غریب، گیجی و منگی، اختلال موقعیت‌سنجی، و بی‌ثباتی خلق که از سرخوشی تا میل به خودکشی متغیر است.
هیچ‌گونه اطلاعات قطعی در زمینه شیوع این بیماری وجود ندارد. اکثراً در افرادی رخ می‌دهد که از قبل دچار اختلالات شخصیت بوده و یا فشارهای روانی بزرگی نظیر فجایع و بلایا و تغییرات فرهنگی عظیم را تجربه کرده‌اند. شروع بیماری معمولاً در سن ۲۰ تا ۳۵ سالگی است، و میزان بروز این مشکل در زنان مختصری بالاتر است.
اختلال روانپریشی گذرا (اختلال سایکوتیک گذرا)
که اغلب در پاسخ به یک رویداد بسیار استرس زا، مانند مرگی در خانواده می‌باشد. بهبود اغلب سریع است و معمولا کمتر از یک ماه طول میکشد.
علل ایجاد روانپریشی گذرا
اختلالات خلقی در خانواده این بیماران بیشتر مشاهده میشود. فشارهای روانی اجتماعی سبب تحریک شروع دوره‌های روانپریشی می‌شوند. مشخص شده است که روانپریشی یک پاسخ دفاعی در افرادی است که فاقد مکانیسم‌های کافی مدارا هستند. طبق تعریف، سیر بیماری کمتر از یک ماه است. در ۸۰٪ موارد بدون درمان بهبودی رخ می‌دهد.
ویژگی‌های اختلال سایکوتیک گذرا
الف- وجود یک (یا چند) مورد از علائم زیر: ۱) هذیان‌ها ۲) توهّمات ۳) تکلّم آشفته (مثل خروج از خط یا گسستگی زیاد)
توجه: اگر این الگوی پاسخ‌دهی از نظر فرهنگ مجاز شمرده شود، جزء علایم محسوب نمیگردد.
ب- مدت یک دوره این اختلال حداقل یک روز و حداکثر یک ماه است و در نهایت بیمار به صورت کامل به سطح عملکرد پیش از بیماری خود برخواهد گشت.
همراه با عوامل استرس‌زای آشکار (روانپریشی واکنشی گذرا) در صورتی که علائم در مدت کوتاهی آشکارا در نتیجه رویدادهای روزمره رخ دهند که به تنهایی یا در مجموع سبب فشارهای روانی قابل ملاحظه‌ای شده باشند.
بدون عوامل استرس‌زای آشکار در صورتی که علائم روانپریشی مدت کوتاهی پس از و یا در نتیجه آشکار رویدادهایی که به تنهایی یا در مجموع و تقریبا برای هر کسی که در شرایط مشابه فرهنگی بیمار قرار دارد رخ دهد سبب فشارهای روانی قابل ملاحظه‌ای میشود.
شروع پس از زایمان اگر علائم طی مدت ۴ هفته پس از زایمان شروع شده باشند، این حالت را به عنوان اختلال سایکوتیک گذرا در نظر می‌گیریم.
درمان سایکوز گذرا
ممکن است لازم باشد بیمار برای مدت کوتاهی بستری شود؛ استفاده از داروهای افسردگی سایکوتیک ممکن است ضروری نباشد، چون غالباً علائم به سرعت و خود به خود برطرف می‌شوند. در صورت نیاز به تجویز داروها، باید حتی‌الامکان از دوزهای کمتری استفاده کرد و در اولین زمان ممکن مصرف آن‌ها را قطع نمود. رواندرمانی جهت یافتن و برطرف کردن ماهیت و شدت فشارهای روانی – اجتماعی خاصی که سبب تحریک شروع دوره روانپریشی شده‌اند از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. بیمار باید به منظور مدارا با فشارهای روانی آتی، از روش‌های سازگارانه بیشتری استفاده کرده و از کاربرد روش‌های مخرب بکاهد.
ملاک‌های تشخیص روانپریشی کوتاهمدت
- وجود حداقل یکی از علائم: هذیان، توهم، گفتار آشفته یا رفتار بسیار آشفته
- مدت علائم حداقل یک روز و کمتر از یک ماه
- بازگشت کامل به سطح عملکرد قبلی
- علائم ناشی از مصرف مواد یا بیماری جسمی نباشد
نکته مهم: روانپریشی کوتاهمدت، حتی اگر گذرا باشد، یک وضعیت اورژانسی است و فرد باید فوراً توسط روان‌پزشک ارزیابی شود؛ چون ممکن است خطر آسیب به خود یا دیگران وجود داشته باشد.
برای آشنایی با سایر انواع روانپریشی، مقاله‌های باورهای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، روانپریشی بعد از زایمان، روانپریشی ناشی از مواد، پارافرنیا و توهم چیست را بخوانید.
مقالات مرتبط
- مسخ واقعیت و مسخ شخصیت (Derealization و Depersonalization)
- اختلال استرس پس از سانحه POST TRAUMATIC STRESS DISORDER
- فیلم درمورد مردی که ۱۰ روز تمام بی خوابی کشید!
پرسش‌های متداول
روانپریشی کوتاهمدت چیست؟ اختلالی است که در آن فرد بهطور ناگهانی دچار علائم روانپریشی مثل توهم و هذیان میشود و بین یک روز تا یک ماه طول میکشد و سپس به حالت عادی برمیگردد.
علت روانپریشی گذرا چیست؟ استرس شدید مثل سوگ، تصادف یا فشارهای سنگین زندگی، دوره بعد از زایمان و برخی ویژگی‌های شخصیتی آسیب‌پذیر از علل آن هستند.
آیا روانپریشی کوتاهمدت دوباره برمیگردد؟ در بیشتر افراد بهبود کامل است، اما در برخی ممکن است تکرار شود یا نشانه شروع یک اختلال طولانی‌تر باشد؛ به همین دلیل پیگیری مهم است.
درمان روانپریشی کوتاهمدت چیست؟ ارزیابی فوری روانپزشکی، دارو برای کنترل علائم، محیط امن و حمایتی و سپس رواندرمانی برای مدیریت استرس.
بعد از درمان روانپزشکی، برای حمایت روانی و مدیریت استرس از خدمات روانشناس رشت استفاده کنید.
برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
سلام خانم پور سعید مادر بنده ۳ روزه که همین علائم رو از خودش نشون میده منتها بیشتر شبها این اتفاق می افته وروز ها حالت طبیعی ونرمال دارد این موضوع پس از بردنش به بیمارستان جهت درمان بیماری کلیوی اون شروع شد وبه جهت ترس بسیار زیاد از بیمارستان دوری از منزلش رخ داد آیا راهکاری برای کاهش این بیماری غیر از دارو وجود داره واگر نه کدام پزشک رو در رشت جهت درمان معرفی میکنید
با تشکر
سلام
اول باید دید این علائم به خاطر بیماری جسمی که دارند نیست؟در این زمینه از متخصص مشکلشان باید سوال پرسید.
و اگر متخصص گفتند که مربط به مشکل جسمی نیست.بر اساس حرف شما دارای روانپریشی گذرا هستند که با از بین رفتن فشار و مشکل، روانپریشی هم خوب می شود
ولی برای اینکه خود بیمار و اطرافیان کمتر آسیب ببینند می شود از دز پایین داروهای رواپریشی استفاده کرد.
احتما لاًِ بیمار شما با برگشتن به خانه خود خوب می شوند.
سلام،همسرم دچار بیماری روانپریشی هست.۲۱ سالگیش ازدواج کردیم الان ۲۵ سالشه و تقریبا چهار ساله این مشکل رو داره.و بیشتر از همه توهم شنیداری خیلی اذیت میکنه.دارو هم مصرف میکنه
خواهشا راهنمایی کنید که قابل درمان هست؟