... رفتن به محتوای اصلی

خرداد ۲, ۱۳۹۷

ویژگی های مهم شخصیت مطیع و وابسته

شخصیت مطیع و وابسته با بی‌اعتمادی به خود، وابستگی شدید به دیگران و ترس از تنها ماندن شناخته می‌شود. در شکل شدید، این الگو با عنوان اختلال شخصیت وابسته تشخیص داده می‌شود. در این مقاله ویژگی‌ها، علت‌ها و روش‌های درمان آن را بررسی می‌کنیم.

ویژگی های مهم شخصیت مطیع و وابسته
ویژگی های مهم شخصیت مطیع و وابسته

مهم‌ترین ویژگی اختلال شخصیت وابسته و مطیع، نداشتن اطمینان بر خود، وابستگی کامل به دیگران، رفتار تسلیم جویانه، کمرویی و تردید و پرهیز از مسئولیت‌ها است.

شخصیت مطیع و وابسته برای این که تحت حمایت و حراست قرار بگیرد، سبب می‌شود تسلط دیگران را به راحتی بپذیرد. ترس وی از جدایی موجب می گردد رفتاری تسلیم جویانه و مقاومت‌آمیز در برابر دیگران پیش گیرد. این رفتارها از ابتدای جوانی ظاهر می‌شود و در زمینه‌های گوناگون تجلی پیدا می‌کند.

شخصیت مطیع و وابسته در تصمیم‌گیری‌های معمولی روزانه هم مشکل دارد، قادر به نه گفتن نیست و در هیچ مورد نمی‌تواند مخالفت خود را با نظر دیگران بیان کند. این افراد دیدی منفی، بدبینانه و مردد نسبت به خویش دارند و توانایی‌های خود و حتی آنچه را که مالک آن هستند را ناچیز می‌شمارند. روابط اجتماعی آنها محدود به افراد معدودی می‌شود که فرد به آنها وابسته است.

این افراد معمولاً به یک شخصیت سلطه‌گر (دوست یا همسر) نیاز دارند که آنها را سرپرستی و راهنمایی نموده و از آنها حفاظت کند. همچنین برای رسیدن به اهداف‌شان مقابل دیگران مخصوصاً والدین به گونه‌ای رفتار می کنند که دیگران آنها را جالب یا دلنشین بیابند.

نیاز بیش از حد شخصیت وابسته

شخصیت‌های مطیع آشتی‌جو هستند و امیال شخصی خود را تابع امیال دیگران می‌کنند. هرگز جسور، انتقادی و یا پرتوقع نیستند و نسبت بر خودشان همواره نگرش ضعف و درماندگی دارند. هر گونه نشانه طرد (واقعی یا خیالی) برای آنها وحشتناک است و به افزایش تلاش برای به دست آوردن محبت مجدد شخصی که آنها را طرد کرده، منجر می‌شود البته منشأ این رفتارها بر می‌گردد به خصومت، احساس عمیق نافرمانی و انتقام‌جویی سرکوب شده که فرد وابسته آنها را به صورت وارونه نشان می‌دهد.

علت اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته می‌تواند ناشی از رفتار والدینی باشد که بیش از اندازه حمایتی و خودکامه هستند. این والدین وابستگی را در فرزندان خود ترغیب می‌کنند و این رفتار وابسته، حس مراقبت تسلی بخشی را برای والدین به ارمغان می‌آورد.

در صورت پایان یافتن یک رابطه نزدیک، افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته ممکن است به سرعت در پی رابطه دیگری باشند که نیاز به مراقبت و حمایت آنها را ترغیب کند. اعتقاد آنها مبنی بر اینکه قادر نیستند در غیاب رابطه‌ای نزدیک کارکرد مناسبی داشته باشند موجب می‌شود به سرعت به شخص دیگری دلبسته شوند.

اختلال شخصیت وابسته با دیگر اختلالات شخصیت به ویژه اختلالات شخصیت مرزی، اجتنابی و نمایشی همراه است. بیماری فیزیکی مزمن نیز ممکن است فرد را برای ظهور این اختلال مستعد کند.

ملاک‌های تشخیص اختلال شخصیت وابسته

بر اساس DSM-۵، نیاز فراگیر و افراطی به مراقبت شدن که به رفتار مطیعانه و ترس از جدایی منجر می‌شود، با حداقل پنج مورد از موارد زیر:

  • دشواری در تصمیم‌گیری روزمره بدون مشورت و اطمینان‌خواهی زیاد
  • نیاز به اینکه دیگران مسئولیت بیشتر جنبه‌های زندگی‌اش را بپذیرند
  • دشواری در ابراز مخالفت از ترس از دست دادن حمایت
  • دشواری در شروع کارها به‌تنهایی
  • انجام کارهای ناخوشایند برای جلب حمایت
  • احساس ناراحتی و درماندگی در تنهایی
  • جست‌وجوی فوری رابطه جدید بعد از پایان یک رابطه
  • اشتغال ذهنی غیرواقع‌بینانه با ترس از تنها ماندن

برای آشنایی با رفتار درست با فرد وابسته، فیلم شخصیت وابسته را ببینید. مقاله ترس از تصمیم‌گیری هم با این موضوع مرتبط است.

شخصیت وابسته در محیط کار

افراد با شخصیت وابسته معمولاً کارمندانی وظیفه‌شناس و همکاری‌جو هستند، اما ممکن است در تصمیم‌گیری مستقل، پذیرفتن مسئولیت‌های مدیریتی یا مخالفت با نظر دیگران دچار مشکل شوند. آن‌ها اغلب کارهای اضافه را می‌پذیرند چون نمی‌توانند «نه» بگویند و این باعث خستگی و فرسودگی می‌شود.

تفاوت شخصیت وابسته با شخصیت اجتنابی

هر دو با اضطراب و عزت‌نفس پایین همراه‌اند، اما تفاوت مهمی دارند: فرد وابسته به دیگران نزدیک می‌شود و به آن‌ها می‌چسبد تا احساس امنیت کند، اما فرد اجتنابی از ترس طرد شدن، از روابط دوری می‌کند. فرد وابسته از تنهایی می‌ترسد و فرد اجتنابی از قضاوت.

راهکارهای خودیاری برای افراد وابسته

  • هر روز یک تصمیم کوچک را بدون مشورت بگیرید
  • یک فعالیت یا سرگرمی را به‌تنهایی انجام دهید
  • نظر مخالف خود را در موقعیت‌های کم‌خطر بیان کنید
  • موفقیت‌های مستقل خود را یادداشت کنید
  • شبکه حمایتی خود را گسترش دهید تا وابستگی به یک نفر کم شود

مقالات مرتبط

پرسش‌های متداول

شخصیت مطیع و وابسته چیست؟ شخصیتی است که با نداشتن اطمینان به خود، وابستگی کامل به دیگران، رفتار تسلیم‌جویانه، کمرویی و پرهیز از مسئولیت شناخته می‌شود.

علت اختلال شخصیت وابسته چیست؟ حمایت افراطی یا کنترل زیاد والدین، تشویق نشدن به استقلال در کودکی، عوامل خلقی و تجربه‌های طرد یا جدایی.

تفاوت وابستگی سالم و اختلال شخصیت وابسته چیست؟ وابستگی سالم با حفظ استقلال و توانایی تصمیم‌گیری همراه است، اما در اختلال، فرد بدون دیگران احساس درماندگی می‌کند و نمی‌تواند تصمیم بگیرد.

آیا شخصیت وابسته درمان دارد؟ بله. روان‌درمانی، به‌ویژه درمان شناختی‌رفتاری و طرحواره‌درمانی، به افزایش اعتمادبه‌نفس و استقلال کمک می‌کند.

اگر شما یا نزدیکانتان با وابستگی شدید درگیر هستید، از خدمات روانشناس رشت استفاده کنید.

برای هماهنگی جلسات حضوری یا تلفنی، از صفحه تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.



0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از

1 دیدگاه
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی

وابستگی و درماندگی با افسردگی خشم نفرت و اضطراب و استرس ترکیب شود روند درمان بیماری جسمی را هم عقب میندازد و شاید متوقف کند و اثر مفیدش را از بین ببرد

1
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x